चंद्रपूर जिल्ह्यातील वंधली ही एक प्रगतशील व ग्रामीण भागातील आदर्श ग्रामपंचायत म्हणून ओळखली जाते. वंधली ग्रामपंचायतीने गेल्या काही वर्षांत गावाच्या सर्वांगीण विकासासाठी अनेक नावीन्यपूर्ण उपक्रम राबविले आहेत. गावाच्या विकासाचा पाया म्हणजे लोकसहभाग, पारदर्शक प्रशासन आणि सतत प्रगतीचा संकल्प.
📚 शिक्षण क्षेत्र
गावात दर्जेदार शिक्षणावर विशेष भर दिला जातो. प्राथमिक व माध्यमिक शाळांमध्ये आधुनिक शिक्षणसुविधा, संगणक शिक्षण, डिजिटल वर्ग (Smart Classroom) यांचा अवलंब करण्यात आला आहे. शाळा सोडून गेलेल्या विद्यार्थ्यांना पुन्हा शिक्षणाच्या प्रवाहात आणण्यासाठी विशेष मोहिमा राबविल्या जातात.
🏥 आरोग्य व स्वच्छता
ग्रामपंचायतीच्या पुढाकाराने नियमित आरोग्य शिबिरे, रक्तदान शिबिरे आणि महिला व बालकांच्या आरोग्यविषयक जनजागृती कार्यक्रम घेतले जातात. गावात स्वच्छ भारत अभियानाअंतर्गत शौचालयांचे 100% बांधकाम पूर्ण झाले असून, गाव “स्वच्छ आणि निरोगी ग्राम” म्हणून ओळखले जाते.
🚜 शेती आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्था
शेती हा गावाचा मुख्य व्यवसाय असून, शेतकऱ्यांसाठी नवीन कृषी तंत्रज्ञान, सेंद्रिय शेती, ठिबक सिंचन आणि पीक विमा योजनांविषयी मार्गदर्शन करण्यात येते. महिला बचत गट आणि युवक मंडळे यांना स्वावलंबनासाठी प्रशिक्षण देऊन स्वरोजगाराच्या संधी निर्माण केल्या आहेत.
💧 पाणीपुरवठा आणि पर्यावरण
गावात शुद्ध पिण्याच्या पाण्यासाठी फिल्टर प्लांट कार्यरत आहे. वृक्षलागवड मोहिमा आणि पाणी अडवून ठेवण्याचे जलसंधारण प्रकल्प राबवले जातात. “हरित वंधली, स्वच्छ वंधली” ही ग्रामपंचायतीची ओळख बनली आहे.
💻 डिजिटल उपक्रम
वंधली ग्रामपंचायत पूर्णपणे डिजिटल ग्रामपंचायत होण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे. सर्व शासकीय सेवा ऑनलाइन उपलब्ध करण्यात येत आहेत — जसे की जन्म-मृत्यू नोंद, प्रमाणपत्रे, करभरणा, आणि नागरिकांच्या तक्रारींचे ऑनलाइन निवारण.
👥 लोकसहभाग व पारदर्शकता
ग्रामपंचायत नियमित ग्रामसभा घेऊन नागरिकांच्या मतांना प्राधान्य देते. विकास कामांमध्ये पारदर्शकता राखण्यासाठी सर्व माहिती सार्वजनिक फलकावर तसेच डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर उपलब्ध करून दिली जाते.
🏡 भविष्यातील दृष्टीकोन
वंधली ग्रामपंचायतीचे उद्दिष्ट आहे की गावाला “स्मार्ट ग्राम” बनवणे — जिथे प्रत्येक नागरिक शिक्षित, निरोगी, सुरक्षित आणि स्वावलंबी असेल. पर्यावरणपूरक तंत्रज्ञान, स्वच्छ ऊर्जा, आणि नव्या योजनांचा लाभ घेत ग्रामीण विकासाचे नवीन मानदंड निर्माण करणे हा ग्रामपंचायतीचा संकल्प आहे.
या योजनेअंतर्गत घर नसलेल्या किंवा कच्च्या घरात राहणाऱ्या कुटुंबांना आवास बांधणीसाठी आर्थिक मदत दिली जाते. लाभार्थ्यांना सुमारे ₹1.50 लाखांपर्यंत अनुदान मिळते आणि निधी थेट बँक खात्यात जमा केला जातो.
पात्रता:
स्वतःचे पक्के घर नसलेले ग्रामीण कुटुंब
SECC 2011 यादीतील नाव असणे आवश्यक
महिला प्रमुख कुटुंबांना प्राधान्य
अर्ज प्रक्रिया:
ग्रामपंचायतीमार्फत अर्ज सादर करून, ग्रामसभेत मंजुरी मिळाल्यानंतर निधी टप्प्याटप्प्याने दिला जातो.
आयुष्मान भारत योजना ही भारत सरकारची महत्वाकांक्षी योजना आहे, ज्याअंतर्गत गरीब व गरजू कुटुंबांना मोफत उपचार सुविधा दिली जाते. प्रत्येक पात्र कुटुंबाला ₹5 लाखांपर्यंतचे आरोग्य विमा संरक्षण मिळते.
योजनेची वैशिष्ट्ये:
शासकीय व मान्यताप्राप्त खाजगी रुग्णालयांमध्ये मोफत उपचार